De fasen van herstel

Een scheiding is een van de meest stressvolle situaties die je kunt meemaken. Daarbij horen de meest uiteenlopende emoties. Hoe moet je daarmee omgaan?

Sommige gescheiden mensen zijn maar enkele weken van de kaart. Anderen hebben langer nodig om er bovenop te komen. Elke scheidingservaring is uniek. Er zijn dus geen richtlijnen te geven voor de tijd die je nodig hebt om je scheiding te verwerken.

Wel is het belangrijk dat je je verdriet niet onnodig verlengt. Je wilt je leven immers weer op de rit krijgen, ook al zie dat leven er anders uit dan je gewend was.

Elke scheiding is persoonlijk, maar iedere man of vrouw doorloopt dezelfde 4 fasen. Deze zijn:

1. SCHOK & ONGELOOF

In deze eerste fase zijn je emoties het hevigst. Je kunt het gevoel hebben dat de bodem onder je voeten is weggeslagen. Alles is ineens anders en je vraagt je af hoe het allemaal verder moet. Het voelt alsof je de controle over je leven en jezelf verliest.

Je kunt symptomen ervaren als lichamelijke pijn, verdoofdheid, concentratieverlies, slapeloosheid, extreme eetlust of juist een gebrek daaraan. Je emoties slaan werkelijk alle kanten op. Van angst, paniek, woede, depressie en somberheid tot optimisme, opluchting, energie en helderheid.

Hoe lang duurt deze fase?
Iedereen heeft een andere verwerkingsperiode nodig. De schokfase varieert van enkele dagen tot enkele maanden.


Hoe ga je ermee om?
Deze fase kan pijnlijk zijn, maar het is heel natuurlijk. Je moet immers afscheid nemen van een periode die je ook veel goeds heeft gebracht. Laat alle gevoelens en emoties toe. Pas als je dat doet, kun je na verloop van tijd weer verder met je leven.

Let op dat je in deze fase niet blijft hangen in ontkenning. Het gevoel dat je verdoofd bent, kan verleidelijk zijn. Op een later moment zullen je gevoelens als een boemerang weer op je af komen, terwijl je dacht dat je het allemaal al achter je had gelaten.

Wat kan je helpen?

  1. De realiteit onder ogen zien
    Het gaat erom dat je accepteert dat je werkelijk gaat scheiden. Dat je beseft dat dit een definitief besluit is.
  2. Gevoelens van schaamte en tekortkoming een plek geven
    Hoe zie je jezelf? Gevoelens van schaamte en tekortkoming borrelen op. Soms zo erg dat je aan jezelf twijfelt. Dit is normaal. Neem ze mee in je verwerking en bedenk dat een scheiding altijd iets van twee mensen is.
  3. Je omgeving inlichten
    Het is onvermijdelijk dat je je omgeving informeert over je scheiding. Dit kan moeilijk zijn. Je schaamt je misschien omdat het voelt alsof je gefaald hebt. Bedenk dat de mensen die werkelijk om je geven jou niet zullen veroordelen, maar je juist zullen steunen.
  4. Steun en hulp zoeken
    Emotioneel gezien kun je alle steun gebruiken van vrienden, familie en andere dierbaren in je leven. Ook praktische hulp is welkom in deze fase. Zet je schroom opzij en vraag om hulp.


2. AANPASSINGSPERIODE

Na de schokfase, probeer je jezelf aan te passen aan de nieuwe situatie. De intensiteit van gevoelens vermindert langzaam en je probeert je leven weer op te pakken.

Natuurlijk zullen er af en toe nog dagen tussen zitten waarop je niet lekker in je vel zit bent, nergens zin in hebt of somber. Ook dat hoort er allemaal bij, want het is nog maar kort geleden dat je leven zo veranderd is. Logisch dat er weinig voor nodig is om je uit het veld te doen slaan.

De aanpassingsfase is tegelijkertijd de periode waarin je de scheiding verder afhandelt. Dat kan soepel gaan als je het over de meeste dingen samen eens bent, maar het kan ook uitmonden in een gevecht via advocaten. Een hele opgave.

Probeer de afhandeling zakelijk te benaderen, zonder dat je blijft denken aan de oorzaken van je scheiding. Het is iets wat moet gebeuren, zodat je allebei verder kunt met je leven.

Hoe lang duurt deze fase?
Deze fase kan enkele maanden tot een jaar duren.

Hoe ga je ermee om?
Je voelt druk en ervaart regelmatig stress. Misschien laat je weerstand te wensen over en ben je vatbaar voor kwaaltjes. Dit betekent dat je nu extra goed voor jezelf moet zorgen. Heb geduld met jezelf, wees aardig voor jezelf en verwen jezelf op gezette momenten. Probeer tegelijkertijd te voorkomen dat je té lang blijf hangen in je gevoelens. Ga door met je leven en maak ruimte en energie vrij voor de toekomst.


Wat kan je helpen?

  1. Blijf functioneren en verantwoordelijkheid nemen
    Ook al voelt dit in het begin niet zo, je leven gaat door. Het is belangrijk dat je blijft functioneren in deze moeilijke  periode. Neem doordachte beslissingen en treedt verantwoordelijk op.
  2. Praktische zaken aanpakken
    Je zult geconfronteerd worden met praktische zaken zoals huisvesting, inkomen en de eventuele zorg voor de kinderen. Probeer een stabiele basis neer te zetten door hiermee aan de slag te gaan.
  3. Juridische zaken regelen
    Ga op zoek naar een advocaat of mediator die jou kan begeleiden in het regelen van je scheiding.
  4. Het omgaan met je emoties
    Boosheid, verdriet, onmacht en schaamte kunnen je gevoelens gaan beheersen. Ook je gevoel van eigenwaarde kan een deuk(je) oplopen. Probeer te voorkomen dat je gevoelens jou de baas worden.
    Als je het moeilijk vindt om er zelf uit te komen, kun je een therapeut inschakelen die jou begeleidt bij de verwerking van je scheiding. Het kan prettig zijn als iemand met een onafhankelijke blik naar jouw situatie kijkt.


3. ACTIEVE REORGANISATIE VAN JE LEVEN

In deze fase probeer je om te gaan met je nieuwe status. De scheiding zal min of meer geformaliseerd zijn en dit luidt een nieuwe begin van je leven in. Ook praktisch betekent dit dat je er nu aan toe bent om allerlei plannen te maken voor de toekomst. Je maakt misschien nieuwe vrienden, onderzoekt nieuwe hobby’s en ervaringen of je gaat een cursus of studie volgen. Alles begint nu weer op zijn plek te vallen in JOUW leven.

Hoe lang duurt deze fase?
Deze fase kan enkele maanden tot een jaar duren.

Hoe ga je ermee om?
De chaos is achter de rug en je stemming zal steeds gelijkmatiger worden. Je staat meer open voor mogelijkheden en een nieuwe toekomst. Af en toe voel je je daarbij misschien nog wat onwennig of onzeker, maar misschien ook juist nieuwsgierig. Schep plezier in het ontdekken van wat je wilt en waar je voor staat. Het is nu helemaal aan jou om je leven in te richten zoals jij dat wilt. Geniet van die vrijheid!


Wat kan je helpen?

  1. Levensstijl en praktische zaken
    Je leven is erg veranderd na een scheiding. Misschien ben je verhuisd en heb je voor de kinderen een bezoekregeling getroffen waardoor ze niet altijd bij jou zijn. Dat is in het begin natuurlijk wennen, maar het geeft je ook de kans om gebruik te maken van die vrijheid. Zo kun je gestaag werken aan een nieuwe invulling van je leven.
  2. Herdefiniëren van contacten
    Inmiddels weet je wat je hebt aan de mensen in je omgeving. Sommige relaties zijn sterker geworden, andere zijn juist verwaterd. Je kunt nu zelf besluiten met welke mensen je wilt blijven omgaan. Dat geldt natuurlijk ook voor je (ex)schoonfamilie. Probeer ze een plaats te geven in je leven, als zij daar tenminste ook behoefte aan hebben.
  3. Persoonlijke waarden vaststellen
    Nu is het moment om jezelf af te vragen wat jij wilt, waar jij staat in het leven. Wat is belangrijk voor je? En hoe geef je zin aan je leven na de scheiding? Allemaal vragen die je voor jezelf probeert in te vullen.
  4. Afronden van juridische kwesties
    Je kunt nu zorgvuldiger te werk gaan met de afronding van je scheiding. Nu je meer zicht hebt op wat jij belangrijk vindt, kun je de voorwaarden en afspraken met je ex-partner beter naar voren brengen.


4. PERSOONLIJKE GROEI

Als je in de laatste fase bent aanbeland, heb je het 'ergste' achter de rug. Je bent vooral bezig met het opbouwen van een nieuw bestaan na je scheiding.
Na alle ellende kun je trots zijn op jezelf. Je hebt je scheiding overleefd en je bent er sterker uit gekomen. Je hebt jezelf beter leren kennen en beseft waar jij voor staat. Soms kun je je nog steeds verdrietig voelen over het verleden, maar dit is niet langer bedreigend voor je.

Hoe ga je ermee om?
Emoties over je scheiding kunnen af en toe nog de kop opsteken, maar je kunt alles nu beter in perspectief plaatsen. Je weet hoe je door wilt gaan met je leven. Nu moet je alleen nog het tempo bepalen.

Wat kan je helpen?

  1. Relaties opbouwen
    Naast het evalueren van bestaande vriendschappen en relaties, ben je ook toe aan het aangaan van nieuwe. Deze kunnen professioneel of sociaal zijn, maar ook romantisch.
  2. Nieuwe interesses
    Na de scheiding kun je nieuwe hobby’s of andere bezigheden ontwikkelen. Nieuwe interesses en contacten vormen het fundament van je leven na de scheiding.
  3. Verantwoordelijkheid nemen
    Je realiseert je dat je nu zélf de touwtjes in handen hebt. Alle keuzes, of het nu om je emoties,  gezondheid, financiën of sociale contacten gaat, jij neemt daar zelf de verantwoordelijkheid voor.
  4. Je nieuwe leven accepteren
    In dit stadium kun je accepteren dat je huwelijk definitief voorbij is. Je hebt nu een nieuw leven.

Opkikker!
Het is misschien een schrale troost, maar je ex-partner gaat ook door deze fasen heen.

Zoeken

Over SEP

SEP is de site over scheiden. Hier vind je informatie en diensten met betrekking tot je (eventuele) scheiding en de periode erna. Met SEP kom je tot een geslaagde gezinsreorganisatie zodat je je leven weer snel op de rit hebt.

SEP en auteurs verklaren dat deze uitgave op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld. SEP en auteurs kunnen op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. SEP en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie.